Veelgestelde vragen over baarmoederhalskanker
- Wat is baarmoederhalskanker?
- Komt baarmoederhalskanker vaak voor?
- Bij wie komt baarmoederhalskanker voor?
- Wat is de oorzaak van baarmoederhalskanker?
- Wat is het humaan papillomavirus (HPV)?
- Hoe weet je of je een HPV-infectie hebt?
- Wie kan een HPV-infectie krijgen?
- Ik heb al een groot aantal jaren dezelfde partner – loop ik dan toch een risico op het krijgen van baarmoederhalskanker?
- Wat kan ik doen om besmetting met HPV te voorkomen?
- Kan elke vrouw baarmoederhalskanker krijgen?
- Als ik geïnfecteerd ben met een HPV dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken, betekent dat dan dat ik ook baarmoederhalskanker zal krijgen?
- Zijn er risicofactoren voor baarmoederhalskanker?
- Kan ik mezelf beschermen tegen baarmoederhalskanker?
- Wanneer moet ik voor het eerst een uitstrijkje laten maken?
- Wat houdt het maken van een uitstrijkje in?
- Wat gebeurt er met de uitslag van een uitstrijkje?
- Waarom is het uitstrijkje belangrijk?
- Wie wordt er gevaccineerd via het Rijksvaccinatieprogramma?
- Wanneer worden 12-jarigen meisjes uitgenodigd voor vaccinatie?
- Wanneer worden 13- tot en met 16-jarige meisjes uitgenodigd voor vaccinatie?
Antwoorden
Wat is baarmoederhalskanker?
Baarmoederhalskanker ontstaat in de cellen aan de binnenkant van de baarmoederhals. Deze cellen zijn ontspoord en zijn op een ongecontroleerde manier gaan groeien. 
Komt baarmoederhalskanker vaak voor?
Helaas komt baarmoederhalskanker relatief vaak voor. Elke twee minuten overlijdt er ergens ter wereld een vrouw aan baarmoederhalskanker. Na borstkanker is baarmoederhalskanker wereldwijd de meest voorkomende kanker bij vrouwen tussen de 15 en 45 jaar. In Nederland krijgen ongeveer 600 vrouwen per jaar te horen dat ze baarmoederhalskanker hebben. Elk jaar overlijden er ongeveer 250 vrouwen aan deze ziekte.
Bij wie komt baarmoederhalskanker voor?
Baarmoederhalskanker komt al vanaf het 25ste levensjaar voor. De meeste vrouwen worden vóór het 45ste levensjaar door deze ziekte getroffen. Wat is de oorzaak van baarmoederhalskanker?
Anders dan veel mensen denken is baarmoederhalskanker geen erfelijke aandoening. Baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een virus, dat het humaan papillomavirus of HPV wordt genoemd. Alleen bepaalde types van dit virus kunnen kanker veroorzaken.Wat is het humaan papillomavirus (HPV)?
HPV is een veelvoorkomend virus dat leeft op de huid. Bij de mens zijn er ongeveer 100 types bekend. Ongeveer 15 types geven een risico op het ontstaan van kanker. Deze types worden hoogrisico types genoemd (of 'oncogene types' in medisch taalgebruik). Door een langdurige infectie een van deze types kan er iets in de cellen van de baarmoederhals veranderen, wat uiteindelijk kan leiden tot het ontstaan van baarmoederhalskanker.Hoe weet je of je een HPV-infectie hebt?
Meestal merk je niets van een infectie, en wordt deze infectie vanzelf door het afweersysteem opgeruimd. Zelfs als een infectie niet wordt opgeruimd en sluimerend aanwezig blijft, hoef je geen klachten te hebben of iets te merken.Wie kan een HPV-infectie krijgen?
HPV is een zeer besmettelijk virus dat veel voorkomt. Daardoor loopt de meerderheid van de vrouwen (80%) ooit in haar leven een HPV-infectie op. Om besmet te worden is wel seksueel contact nodig. Het virus zit namelijk op de huid rond de geslachtsdelen. Het virus kan al door huid-op-huid contact worden overgebracht. Hierdoor loopt elke vrouw die seksueel actief is risico om het virus te krijgen.Ik heb al een groot aantal jaren dezelfde partner – loop ik dan toch een risico op het krijgen van baarmoederhalskanker?
Elke vrouw die seksueel contact heeft, kan het virus dat baarmoederhalskanker veroorzaakt, oplopen. Het humaan papillomavirus is zeer besmettelijk en komt veel voor. Het is nog niet duidelijk waarom het afweersysteem van de ene vrouw het virus wel opruimt en het afweersysteem van de andere vrouw niet. In Nederland wordt daarom bij een grote groep vrouwen regelmatig een uitstrijkje gemaakt.Wat kan ik doen om besmetting met HPV te voorkomen?
Eigenlijk is het onmogelijk om je volledig beschermen tegen een besmetting met HPV. Het virus huist namelijk in de schaamstreek en kan al worden overgedragen door intiem huid-op-huid contact. Bij gebruik van condooms wordt niet alle huid afgedekt en bestaat er dus nog steeds risico. Uit studies is gebleken dat als je altijd gebruik van condooms je het risico op een HPV-infectie wel verkleint, maar niet volledig kan voorkomen.Recent zijn er vaccins geïntroduceerd die tegen bepaalde types van het humaan papillomavirus beschermen. Voor verdere informatie over wat je zelf kan doen om een besmetting met HPV te voorkomen, kan je je huisarts vragen om advies.
Kan elke vrouw baarmoederhalskanker krijgen?
Ja. Een infectie met HPV komt heel veel voor. Ongeveer 80% van de vrouwen wordt op een bepaald moment in hun leven geïnfecteerd met HPV. Eigenlijk is een HPV-infectie dus heel normaal. Van de infectie merk je meestal niets. Ook als de infectie niet opgeruimd wordt en sluimerend aanwezig blijft, hoef je geen klachten te hebben of iets te merken.Tot nu toe is nog niet te voorspellen bij wie baarmoederhalskanker ontstaat en bij wie niet. In Nederland wordt daarom bij een grote groep vrouwen regelmatig een uitstrijkje gemaakt.
Als ik geïnfecteerd ben met een HPV dat baarmoederhalskanker kan veroorzaken, betekent dat dan dat ik ook baarmoederhalskanker zal krijgen?
Het is belangrijk om te onthouden dat de meeste HPV-infecties vanzelf over gaan zonder dat je hier iets van merkt. Bij sommige vrouwen wordt dit virus echter niet opgeruimd door het afweersysteem. Tot nu toe is nog niet te voorspellen bij wie baarmoederhalskanker ontstaat en bij wie niet.Daarom is het belangrijk om een uitstrijkje te laten maken als je de oproep voor het bevolkingsonderzoek ontvangt. Door eventuele afwijkende cellen in de baarmoederhals met het uitstrijkje op te sporen en vroegtijdig te behandelen kan baarmoederhalskanker worden voorkomen.
Zijn er risicofactoren voor baarmoederhalskanker?
Hoewel de HPV-infectie de belangrijkste oorzaak is voor het ontstaan van baarmoederhalskanker, lijkt roken de kans op het ontstaan van baarmoederhalskanker te vergroten nadat je bent geïnfecteerd. Daarnaast verhogen ziektes of geneesmiddelen die het afweersysteem remmen de kans op het ontstaan van baarmoederhalskanker.Hoe kan ik mezelf beschermen tegen baarmoederhalskanker?
Met het uitstrijkje is het mogelijk om eventuele afwijkingen aan de baarmoederhals in de meeste gevallen vroegtijdig op te sporen. Door de afwijkende cellen goed in de gaten te houden of uit voorzorg te verwijderen, wordt het ontstaan van baarmoederhalskanker voorkomen. Daarom is het belangrijk om een uitstrijkje te laten maken als je de oproep voor het bevolkingsonderzoek ontvangt.Recent is er een mogelijkheid gekomen om te vaccineren tegen de 2 belangrijkste veroorzakers van baarmoederhalskanker die samen 70% van de gevallen van baarmoederhalskanker veroorzaken. Vaccinatie werkt alleen preventief, en niet tegen al bestaande afwijkingen.
Wanneer moet ik voor het eerst een uitstrijkje laten maken?
In het jaar dat je 30 wordt, ontvang je de eerste uitnodiging voor het laten maken van een uitstrijkje. Het uitstrijkje moet om de 5 jaar worden gemaakt. Na je 60e levensjaar wordt je niet meer uitgenodigd voor een uitstrijkje. Het is belangrijk om geen uitstrijkje over te slaan.Wat houdt het maken van een uitstrijkje in?
Bij het uitstrijkje wordt er een soort kwastje door het slijmvlies van de baarmoederhals gehaald. Hieraan blijven cellen kleven die later in het laboratorium beoordeeld worden, of ze er normaal uitzien of niet.Dit gebeurt meestal door de huisarts of assistente. Het gaat om een korte, in principe pijnloze behandeling van nog geen vijf minuten.
Wat gebeurt er met de uitslag van een uitstrijkje?
Meestal hoor je niets als er geen afwijkende cellen zijn gevonden. Als je gespannen bent over de uitslag, vraag dan aan de arts of assistente wanneer je zelf contact op kunt nemen om de uitslag te horen.Waarom is het uitstrijkje belangrijk?
Met het uitstrijkje kunnen afwijkende cellen in een vroegtijdig en vaak goed behandelbare fase worden opgespoord. Deelname aan het bevolkingsonderzoek, waarbij elke 5 jaar een uitstrijkje wordt gemaakt, is daarom zo belangrijk. Maar het uitstrijkje biedt geen bescherming tegen het virus.Wie wordt er gevaccineerd via het Rijksvaccinatieprogramma?
Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker is opgenomen in het Rijksvaccinatieprogramma voor meisjes van 12 jaar. Meisjes van 13 tot en met 16 jaar (maar geboren na 1 januari 1993) krijgen de mogelijkheid voor een inhaalvaccinatie.Meisjes en vrouwen geboren voor 1993 zullen niet via dit programma kosteloos worden gevaccineerd. Vaccinatie via de huisarts wordt door enkele aanvullende verzekeringen (gedeeltelijk) vergoed, en moet anders zelf worden betaald.
Wanneer worden 12-jarigen meisjes uitgenodigd voor vaccinatie?
Vanwege de vaccinatie tegen de Mexicaanse griep, is de vaccinatie voor 12-jarigen tegen baarmoederhalskanker uitgesteld naar 2010.Meer informatie over het vaccinatieprogramma tegen baarmoederhalskanker is te vinden op: www.prikenbescherm.nl
Wanneer worden 13- tot en met 16-jarige meisjes uitgenodigd voor vaccinatie?
De eerste uitnodigingen voor de inhaalvaccinatie zijn begin 2009 verstuurd. Bij meisjes die hun eerste vaccin in 2009 gekregen hebben zal de kuur nog dit jaar worden afgerond. Voor meisjes die (nog) niet hebben gereageerd op deze uitnodiging, komt er in 2010 nog een mogelijkheid om zich te laten vaccineren. Hiervoor wordt in 2010 de uitnodiging verstuurd.Meer informatie over het vaccinatieprogramma tegen baarmoederhalskanker is te vinden op: www.prikenbescherm.nl
« vorige | volgende »
